Һайланмаға өҫтәргә  |  RSS 2.0
Беҙҙең турала  |  Мәғлүмәт  |  Бәйләнеш
Эҙләү: Ентекле эҙләү
Теркәлеү
Оноттоғоҙмы?
Танылыу

Логин
Пароль
 
Юлдаш
Дуҫтарыбыҙ

Календарь
«    Һабанай 2012    »
ДШшШрКЙШбЙш
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 



     
 
» XIV. Иҙеүкәйҙең Ҡабардинды тар-мар ҡылғаны; Фирҙәүесте ҡотҡарып, Сатмыр хандың кейәүе булғаны82
15-02-2010, 12:47 | Башҡорт халыҡ эпостары | автор: Ilsur | Уҡылды: 1376
Оҙон-оҙон юл буйлап
Сатмыр ханға барғанда,
Уйһыу ерҙә бер егет
Йәйрәп йоҡлап ятҡанда,
Битенә ҡунған себенде
Һирпеп ҡыуып, еләҙләп,
Егет башын алдына
Һалып, мандап* ултырған
Бер һылыу ҡыҙ янына
Иҙеүкәй барып сыҡҡан, ти.

Иҙеүкәйҙе күргәс тә,
Егетенең битенән
Ҡыҙы үбеп уятҡан.
Иҙеүкәй мән был егет
Иҫән-һаулыҡ һорашҡан.
Шул саҡ тағы саянан
Һунарсылай кейенгән,
Талай егет, һөйләшеп,
Бергә килеп йығылған.

Ҡыҙ алдында йоҡлаған
Ҡалмыҡ иле эсендә
Ҡабардин тигән хан икән.
Янындағы һылыу ҡыҙ
Йырсы маҡтап йырлаған,
Фирҙәүес тип дан алған,
Сатмыр хандың ҡыҙы икән.

Был ҡыҙ өсөн күп йылдар
Ярты ил биреп Сатмырға,
Үҙенә һөйөп алырға
Ҡабардин күп интеккән, ти.
Аҙаҡ сиктә, бирмәгәс,
Ҡалымына күнмәгәс,
Һарай ҡыҙҙары менән
Яланға сыҡҡан сағында,
Ҡабардин аңдып торған да
Урлап алып киткән, ти.

Һынын күргәс Иҙеүкәйҙең,
Бер урында биш баҫып,
Ауыҙлыҡ тешләп, сорғотоп,
Ҡолағыны ҡайсылап
Торған атҡа күҙ һалғас:
— Кем һин, егет, ҡайҙан һин?
Ҡайҙа китеп бараһың? —
Тип, Ҡабардин һорашҡан.
Иҙеүкәй исемен әйтмәгән,
Батырлығын йәшермәй,
Ат өҫтөндә уйнаған;
Күлдән осороп ҡош атып,
Ханды хайран ҡалдырған,
Хан үҙенә саҡырған.
Бер аҙ тороп эш күргәс,
Ханға Иҙеүкәй оҡшағас,
Ул Иҙеүкәйҙе ҙурлап,
Һарайына баш ҡылған.
Ҡабардин һәр эшендә
Туҡтамышҡа таянған.
Ике ҙур хан бер булғас,
Сатмыр хан да ҡыҙ юллап
Килеүенән тыйылған.

Иҙеүкәй ҙә тик ятмай,
Ҡабардиндың асыуын
Туҡтамышҡа ыҡлаған.
Сапаҡ телле Иҙеүкәй,
Сәсән һүҙле Иҙеүкәй,
Ҡабардиндың бар яуын,
Күҙ терәгән бар илен, —
Гел үҙенә ҡаратып,
Һарайында тарҡаулыҡ
Оҙаҡламай тыуҙырған.
Арала яу ҡуҙғалған,
Өс көн, өс төн һуғышҡан.
Аҙаҡ сиктә Иҙеүкәй
Өҫтөн булып дан алып,
Хан һарайыны баҫып,
Ҡабардинды үлтергән.
Үҙенә серҙәш ҡорбашын
Ҡалмыҡ иленә хан иткән;
Сатмыр хандың ҡыҙыны
Атаһы янына илткән.

Ҡыҙы ҡайтҡас, Сатмыр хан
Илен йыйып, туй яһап,
Иҙеүкәйҙе данлаған;
Ҡыҙын биреп тағы ла,
Бары эшкә баш итеп,
Уны вәзир яһаған83.
 
 (голосов: 0)
| | Комментарийҙар (1) | Баҫтырырға
 
Хөрмәтле ҡунаҡ, һеҙ сайтҡа теркәлмәгән ҡулланыусы булып индегеҙ. Теркәлеү үтеп үҙ исемегеҙ менән инергә тәҡдим итәбеҙ!

Оҡшаш яңылыҡтар:

  • Башҡортлоҡ. Рәйес Түләк
  • Оран. Рәйес Түләк
  • Себергә хат. Рәйес Түләк
  • Танышайыҡ
  • Хәтер һәм Ҡәҙер кисәһе


  •  

    #1 яҙҙы: doshman_navirna (21 шаҡай 2010 13:18)

    Молодец, Ильсур обый! ;)

    » Комментарий өҫтәү



    Уҡымлылар
    » » «Йәшел үләнгә үҙ аяғым менән баҫасаҡмын…»

    «Урал» фонды

    «Киске Өфө» гәзитенең сайты

    «Bashqort.Com»










    Сайт үҫешенә ярҙам

    Яндекс.Деньги

    41001328785603

    WebMoney
    WMR - R899645810496
    WMZ - Z253733002314
    WME - E370128276094

    Башҡортостаным
    яңылыҡтары
    Ил яҙмышы – ғаилә яҙмышы

    Нәҫелегеҙҙе белегеҙ, ҡәрҙәштәрегеҙгә барығыҙ, сөнки, бергә йәшәһәгеҙ ...

    Киләсәккә рухи васыят

    Дәһшәтле Бөйөк Ватан һуғышының Еңеү менән тамамланыуында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының да ...

    Изгелек сәсһәң, изгелек урырһың

    Әгәр кеше көслө, ғәҙел булһа, Һөйә белһә, белһә һағына, Уйы менән эше татыу булһа, ...

    Ғәфү итсе, нигеҙем!..

    Нисәмә йыл тыуған ауылыма, атай нигеҙенә ҡайтҡаным юҡ ине. Тиҫтә йылдар артылғас, тәү тапҡыр йөрәк ...

    Булғанда – бүреләй, булмағанда…

    Булған нәмәне һаҡлай белеү, мал таба белеү кеүек үк, кәрәкле сифат. Хәҙер баҡсаға барып ...

    Их, мунсаһы!

    Бүрәнәме, кирбесме? Мунсаны ағастан да, кирбестән дә, самандан, хатта төрлө блоктарҙан да төҙөргә мөмкин. Шулай ...

    Колорадо ҡуңыҙын еңерлек көс бармы?

    Ҡайҙандыр ситтән килтерелгән үҫемлектәр, мал-тыуар яңы урында һәйбәтләп үҫеп китә алмаһа ла, ...


    Һорау

    Әйе
    Юҡ



    Баш бит  |  Теркәлеү  |  Яңылыҡ өҫтәргә  |  Яңылар  |  Мәғлүмәт  |  Бәйләнеш
    © 2009-2012 http://komartky.ru/. Хоҡуҡтар һаҡланған.
    Сайттың материалдарын тулыһынса йәки өлөшләтә файҙаланғанда http://komartky.ru/-ға һылтанма яһау мотлаҡ.
    Мәҡәләләрҙең авторҙарының фекере менән сайт администрацияһының фекере тап килмәүе мөмкин.
    Хаттар һәм мәҡәләләр temyas@yandex.ru адрестары буйынса ҡабул ителә.