» I. Алтын Урҙа башында Туҡтамыш хан ултырғаны, башҡорттарҙың баш эймәй тартышҡаны 15-02-2010, 15:45 | Башҡорт халыҡ эпостары | автор: Ilsur | Уҡылды: 1484
Алтын Урҙа башында Туҡтамыш тигән хан булған, Ҡул аҫтында күп илде Ҡолдай итеп биләгән: Яһаҡ алған малынан, Ҡолдар алған халҡынан, Үҙ тигәнсә эш итеп, Бер хоҙайҙай йәшәгән; Уралға ла ҡул һуҙып, Унда халыҡты ҡуҙғаған. Уралдағы батырҙар: Ҡыпсаҡ2 , Ҡатай2, Тамъян2 — Урал тауы яғында, Юрматы2, Табын2 тағы ла — Иҙел, Нөгөш буйында; Был батырҙарға эйәреп, Ете ырыуҙан бишеһе Туҡтамышҡа буйһонмай, Уға яһаҡ түләмәй, Халыҡтан ҡолдар алдырмай, Хандың яуы килгәндә, Ҡаяларға һарышып, Ҡара-ҡаршы һуғышып, Ауыл-ауыл һәр яуҙа, Йорто-ере үртәлеп, Ҡатын-ҡыҙы хурланып, Урал бите, ҡаяһы Ҡыҙыл ҡанға дымланып, Батырҙары сергенән Ҡыҙыл ҡанға йөҙһә лә; Урал тауҙы уратып, Хандың яуы ут һалып, Урал буйын ҡып-ҡыҙыл Тамуғылай ҡылһа ла; Күп яуҙағы ҡырғында Илдең халҡы миктәлеп*, Ата-әсәһеҙ ҡалышып, Етем-еҫер тулһа ла; Аты бөтөп, яу аты Тай-тулаҡҡа ҡалһа ла; Биш ырыуҙан биш батыр, Яраланып ун тапҡыр, Аттан ҡолап төшһә лә, — Ян керешен бушатмай, Ҡулдан булат ташлатмай, Һаман ҡаршы һуғышҡан.